188 / 210
Zandlandschappen
Zand is los, korrelig materiaal en één
van de meest voorkomende natuur-
lijke stoffen op aarde. Zand bestaat uit
zeer kleine stukjes steen, zandkorrels,
die in grootte variëren tussen 0,06 en
2 millimeter. Als de korrels nog kleiner
zijn heet de grondsoort leem, worden
de korreltjes nog kleiner en zijn ze met
het blote oog bijna niet meer te zien,
dan heet het klei; bij grotere steentjes
dan zand, spreekt men van grind.
In Nederland zijn veel zandlandschap-
pen te vinden. Vrijwel geheel Noord-
Brabant bestaat uit zandgrond, even-
als Gelderland boven de rivieren,
Oost-Utrecht, Overijssel, Drenthe en
het oosten van Friesland.
De bovenste laag van veel zandgron-
den bestaat door eeuwenlange be-
mesting uit een dikke zwarte laag hu-
mus. Voor landbouwproducten is deze
grond een perfecte voedingsbodem.
In zandlandschappen vind je dan ook
veel akkerbouw.
Langs de Nederlandse kust (Wadden-
eilanden, Noord- en Zuid-Holland en
Zeeland) vinden we het duingebied.
Ook dit is een zandlandschap. De
duinen zijn ontstaan door de invloed
van zee, wind en begroeiing. Bij elke
golf legt de zee een beetje zand op het
strand. Dit stapelt zich op tot een duin.
Doordat er planten op de duinen gin-
gen groeien, waait het zand niet weg.
Lösslandschappen
Löss vinden we alleen in het heuvel-
landschap van Zuid-Limburg. Löss is
heel fijn zand dat gemakkelijk door
de wind wordt weggeblazen. Niet zo-
maar zand, maar het fijnste zand dat
er bestaat. Löss is erg vruchtbaar en
dus geschikt voor akkerbouw en fruit-
teelt.
Door de hoogteverschillen in Zuid-
Limburg was het echter niet makkelijk
om overal akkers te maken. Daarom
vind je op de hellingen van de heuvels
minder akkerbouw. Bovendien liepen
de boeren het risico dat de grond weg
zou spoelen. Echt steile hellingen zijn
daardoor meestal bebost.
Kennisaspecten
De leerling kent de verschillen tussen de verschillende grondsoorten (zand, löss, klei en veen) in Nederland.
De leerling weet waar in Nederland de verschillende grondsoorten te vinden zijn.
6
Van A tot Z • Groep 5/6 • Kaart 9 • De G is van grond