161 / 210
Kennisaspecten
De leerling weet hoe de eerste boeren leefden.
De leerling weet hoe Middeleeuwse boeren leefden.
De leerling kent de verschillen tussen het boerenwerk nu en vroeger.
De eerste boeren
In de achtergrondinformatie behorend bij kaart 1 vind je een beschrijving
van de wijze waarop de eerste (prehistorische) boeren woonden.
Boeren in de Middeleeuwen
De leefomstandigheden van de Middeleeuwse boeren waren niet zo heel
best. De huizen van de boeren waren veelal van hout. De meeste mensen
sliepen op een bed gemaakt van stro. De meeste boerenwoningen had-
den maar één vertrek. Je kookte, je at, je sliep allemaal in dezelfde ruimte.
Vaak ook nog eens samen met de dieren. Daarom was het voor de meeste
boeren buiten aantrekkelijker, ’s avonds trof men elkaar in de kroeg of op
het kerkhof, daar werd dan rondgehangen en gedanst. Ook het voedsel
dat de boeren aten was veelal eenzijdig: graan en peulvruchten, samen
met melk en eieren. Er werd echter wel eens vlees gegeten, dit gebeurde
eigenlijk alleen in de slachtmaand, dan was er vlees. Daarna werd het
vlees (en ook de vis) gepekeld. Dit pekelen gebeurde voor de smaak die
daardoor aan het vlees of de vis werd gegeven, en natuurlijk om het langer
te kunnen bewaren. In de meeste boerengezinnen moesten de man en de
vrouw allebei hard werken om het hoofd boven water te houden. De boe-
rengezinnen waren over het algemeen erg klein. De meeste arme boeren
konden zich geen kinderen veroorloven, want de monden van deze kinde-
ren moesten natuurlijk ook gevoed worden. In de Middeleeuwen hadden
veel boeren ook nog eens de pech dat ze niet vrij waren. Er waren wel vrije
boeren met een eigen boerderij en met eigen land, maar de meeste boeren
waren horig. Dat betekent dat ze hun boerderij en grond hadden geleend
(gepacht) van een landheer. De boeren moesten een (groot) deel van hun
oogst en hun vee afstaan aan de landheer, in ruil voor dat land en voor
bescherming van de landheer (tegen rovers en soldaten). Eigenlijk waren
deze horige boeren niet veel meer dan slaven van de landheer.
5
Boerderij • Groep 5/6 • Kaart 14 • Boerenmuseum