16 / 210
Effe checken
Ik kan vervoersmiddelen van vroeger en nu met elkaar vergelijken.
Ik kan beschrijven hoe het vroeger ging in het verkeer.
Ik kan vertellen hoe mensen en goederen vervoerd werden voor er
auto’s waren.
Ik kan de eerste fietsen beschrijven.
Ik kan vertellen over de eerste auto’s.
Ik kan vertellen wat de nadelen zijn van de groei van het aantal auto’s.
Ik kan vertellen over de eerste stoomtreinen.
Ik kan de eerste vliegtuigen beschrijven.
Ik kan bedenken hoe het verkeer en de vervoersmiddelen er in de
toekomst uitzien.
De trein
De eerste treinen reden op stoom. In de locomotief wer-
den kolen in een grote verbrandingsoven geschept. Van
daaruit werd een ketel met water verhit. De stoom die
daarbij vrijkwam dreef grote cilinders aan. Zulke stoom-
treinen rijden nu alleen nog voor toeristen. Eén van de
eerste treinen kon een snelheid halen van 38 kilometer
per uur. Dat is net zo hard als een bromfiets. Men was
als de dood voor deze ‘stalen monsters’. Sinds die tijd
zijn allerlei uitvindingen gedaan. Daardoor rijden treinen
nu veel harder dan toen. Nu heb je overal dieseltreinen
en elektrische treinen. In veel landen vind je een uitge-
breid spoorwegnetwerk. De eerste hogesnelheidstreinen
reden in Japan. Ze werden kogeltreinen genoemd. De
voorkant van die hogesnelheidstreinen zag eruit als een
kogel. Later kwamen er ook in Frankrijk hogesnelheids-
treinen. Hiervoor moesten speciale rails komen, zodat de
trein niet uit de bocht kon vliegen met 300 kilometer per
uur. Ook in Nederland komen speciale rails voor de ho-
gesnelheidstrein. Als die klaar zijn, kan de Thalys vanuit
Nederland in drie uur naar Parijs rijden. Dat gaat twee
keer zo snel als met de normale trein nu. Nu rijdt de Tha-
lys in Nederland nog over de gewone rails. Daardoor kan
die trein hier nog niet zo hard.
Het vliegtuig
Leonardo da Vinci leefde van 1452 tot 1519. Hij tekende
voertuigen die al veel leken op de vliegtuigen en helikop-
ters van vandaag. Toch duurde het tot 1903 voordat het
eerste vliegtuig de lucht in ging. De gebroeders Wright
vlogen met hun zelfgemaakte vliegtuig 50 meter. Niet ver
dus. In 1097 vliegt Louis Bleriot het Kanaal over. Pas in
1927 lukte het Charles Lindbergh om van New York naar
Parijs te vliegen, helemaal de Atlantische Oceaan over.
Hij deed daar 33 uur over. Tegenwoordig kan dat, in een
snel vliegtuig, in minder dan vier uur.
De vliegtuigen zijn daarna in hoog tempo sneller, beter
en groter geworden. De eerste vliegtuigen hadden nog
propellers aan de voorkant en meerdere vleugels (twee
of drie lagen). Dankzij de uitvinding van de straalmotor
konden hele snelle vliegtuigen worden gebouwd (straal-
jagers).