Kaart 1
Kastelen
Kastelen werden voor het eerst gebouwd in de Middel-
eeuwen. Mensen van het platteland bouwden vlucht-
burchten. Hier konden ze zich verschuilen als er rovers
kwamen. Rijke boeren gingen hun boerderij versterken.
Zo konden zij zich ook beschermen tegen rovers. Die
rijke boeren werden later vaak ridders.
De eerste kastelen waren van hout. Om een goed uit-
zicht over de omgeving te hebben werden ze op een
door mensen gemaakte heuvel gebouwd. Deze kaste-
len heten motteburchten. Later werden ze van steen
gebouwd. Om het kasteel heen kwam een dikke, hoge
muur. Daar werd een gracht omheen gegraven met een
ophaalbrug erover. Zo probeerde men de vijand buiten
de deur te houden. Deze kastelen heten ronde water-
burchten. Na het jaar 1400 ging men vierkante kastelen
bouwen: vierkante waterburchten. Deze hadden muren
van soms wel twee meter dik.
Door de uitvinding van het buskruit en de kanonnen wa-
ren de muren niet meer goed genoeg om het kasteel te
beschermen. Veel kastelen werden daarom verbouwd
tot landhuizen. Of werden een ruïne.
Groep 5-6 • Thema 4 • Samenvatting • pagina 1
4
Oorlog en vrede • Groep 5/6 • Samenvatting
Kaart 2
Leger
Een land heeft een leger om het land te kunnen verdedi-
gen tegen aanvallen. Tegenwoordig worden legers ook
ingezet om in andere gebieden de vrede te handhaven
of te herstellen (vredesmissies). Het Nederlandse leger
helpt verder ook bij rampenbestrijding. Het Nederland-
se leger bestaat uit vier onderdelen: de landmacht, de
luchtmacht, de marine en de marechaussee. De land-
macht is getraind om het land te verdedigen bij oorlog.
De luchtmacht bewaakt het luchtruim. De marine houdt
toezicht op de kust en de zee. De marechaussee is de
politie van het leger en voert speciale politietaken uit.
Kaart 3
Plagen en pesten
Plagen gebeurt meestal zonder vervelende bedoelin-
gen. Het is meestal als grapje bedoeld. Het duurt ook
niet lang. Vaak gebeurt pesten niet één keer, maar is
het gepeste kind steeds weer de klos. De pestkop heeft
wél vervelende bedoelingen: hij wil pijn doen, vernielen
of kwetsen. Het gepeste kind voelt zich eenzaam en
verdrietig. Hij of zij is onzeker en bang.
Kaart 4
Politie
De politie probeert ervoor te zorgen dat mensen vei-
lig en rustig kunnen leven. Ze helpen mensen, zorgen
voor veiligheid op straat en proberen misdaden op te
lossen en te voorkomen.
Er zijn verschillende afdelingen bij de politie. De agen-
ten die je het meest ziet op straat zijn de surveillanten.
Zij zijn steeds in de wijk en zorgen ervoor dat het veilig
en rustig is op straat. Rechercheurs houden zich be-
zig met het oplossen van misdaden. De verkeerspolitie
zorgt ervoor dat het veilig is op de weg.




