117 / 210
Kennisaspecten
De leerling weet wanneer de Gouden Eeuw was en wat we hieronder
verstaan.
De leerling weet hoe het leven tijdens de Gouden Eeuw was.
De leerling weet wat er in het rampjaar 1672 gebeurde.
De Gouden Eeuw (ca. 1600 - ca. 1672)
In de zeventiende eeuw ging het goed met ons land, ook
al voerde de Republiek der Verenigde Nederlanden nog
steeds oorlog tegen de koning van Spanje. Het noordelijk
deel van de Nederlanden had zich bevrijd en een republiek
gevormd, het zuiden was nog in handen van de Spanjaar-
den. Amsterdam werd in deze tijd de belangrijkste handels-
stad van Europa. De stad was gunstig gelegen op de vaar-
route tussen de Oostzee en de Middellandse zee. Uit de
landen rond de Oostzee haalden handelaars vooral graan
en hout, uit de landen rond de Middellandse Zee wijn en
zout. Maar de Hollandse handelsvloot voer ook naar Azië.
De handel met Azië werd beheerst door de Verenigde
Oostindische Compagnie (VOC). Sinds 1595 gingen de
Hollanders naar Indië met hun schepen. Daar kochten
ze kruiden en specerijen, zoals peper, kaneel en kruid-
nagelen. Terug in Nederland verkochten ze de kruiden en
specerijen voor veel geld. Van de plantages in West-Indië
(Zuid- en Midden-Amerika) namen de schepen koffie, sui-
ker en tabak mee naar de Republiek. Al de ingevoerde
producten stapelden zich op in Amsterdam en werden van
daaruit verhandeld naar andere landen. Amsterdam werd
dus een stapelmarkt. Als gevolg van de handel kwam ook
de nijverheid tot bloei.
Staten en regenten
In de zeventiende eeuw was er geen koning in Nederland. Ons land
was een republiek. Er waren provincies, die een eigen bestuur had-
den: de staten. Soms overlegden die met elkaar in een vergadering
die we de Staten-Generaal noemden. Dan ging het vaak over zaken
die met het buitenland te maken hadden, of over het betalen van het
gezamenlijke leger.De rijke kooplieden bestuurden vaak ook de ste-
den en de provincies. Deze bestuurders werden regenten genoemd.
De regenten deden erg hun best voor hun stad, maar waren regel-
matig corrupt. Dan staken ze bijvoorbeeld het geld voor de stad in
hun eigen zak, of probeerden zoveel mogelijk hoge baantjes aan
familieleden of vrienden te geven.
4
Oorlog en vrede • Groep 5/6 • Kaart 8 • Een eeuw van goud